Pusula ve Yön Bulmak

| Eylül 12, 2006 | 7 Yorum

Pusula, Dünyamızın manyetik alanı etkisiyle çalıştığı için, yere paralel tutarak kullanılması gerekir.

Pusula‘yı doğru tutuş, pusulanın yön oku (yani pusulanın önü) vücudumuzun önünde ve tam karşımıza bakacak şekilde olmasıdır. Pusula‘yı eliniz veya bileğiniz ile değil, bütün vücudunuzu çevirerek döndürmelisiniz. Aksi takdirde bir miktar sağa veya sola kayarak ilerlersiniz.

Elektro manyetizma prensibi ile çalışan pusula yüksek gerilim hatları, radyo vericileri, GSM telefonları, vb manyetik alan üreteçlerinin yakınında doğru çalışmaz. Aynı nedenden dolayı taşıtlar, çelik yapılı binalar ve hatta demir malzemeli bir masa manyetik iğneyi saptıracaktır.

Pusula‘yı güçlü mıknatıs ve üreteçlerden (hoparlör, trafo, vb) uzak tutmak gerekir. Pusula iğnesinin manyetikliği bozulduğunda dengeye gelme süresi uzayabilir, hatta bazı durumlarda tam ters yön gösterebilir. Pusula‘lar sıcaklık ve basınç değişimlerinden de etkilenirler. Kapsül içindeki sıvı 1500mt yükseklikten sonra içinde kabarcıklar oluşturmaya başlar. Genelde tekrar alçalınca bunlar kaybolur. Ancak aşırı sıcak ve soğuk koşullarda uzun süre kalan pusula‘larda oluşan kabarcıklar kalıcı olabilir. Pusula‘ların yaz aylarında araçların ısınan bölümlerinde saklanması ömrünü hızla bitirebilir.

Pusula‘lar şiddetli darbelerden de etkilenebilir: Kapsül veya diğer bölümleri kırılabilir, iğne yuvasından çıkabilir. Sert darbelerden korumanız gerekir.

Pusula ile yön bulmak 4 temel başlıkta toplanabilir:

Pusula‘da Açı Ayarlamak

– Harita Üzerinde Pusula Açısı Ayarlamak

– Kerteriz Almak

– Arazide Açı Ölçmek

– Kerteriz Takip Etmek

Kerteriz;  Bir noktadan diğerine giderken yönümüzü belirlemek için kullandığımız derece cinsinden açıdır. Referans olarak gerçek kuzey çizgisi alınır ve ona göre ölçülür. Başka deyişle, manyetik kuzey (pusulanın manyetik iğnesinin gösterdiği yön) ile hedef nokta arasındaki açıdır.

Pusula‘da Açı Ayarlamak

Verilen bir açıyı pusula‘da ayarlamak için: döner bilezik üzerinde uygun rakamın (kerteriz açısı) referans çizgisi ile kesiştirilmesi demektir. Örneğin; Eğer pusulanızı 45 dereceye ayarlamanız söylendi ise yapmanız gereken şudur: Pusula‘nızı çıkartıp döner bilezikteki 45 rakamını referans çizgisi ile çakıştırırsınız. Bu açıyı sizin bulmanız gerekebilir. Bunu elinizdeki haritadan ya da doğada karşınızdaki bir yerden ölçebilirsiniz

Harita Üzerinde Pusula Açısı Ayarlamak

Haritada belirlediğiniz bir noktadan diğerine hangi açı ile gideceğinizi bulmak için; Başlangıç ve varış noktalarını bir çizgi ile birleştirin. Üzerinde gitmek istediğiniz bu hayali çizgi pusula‘nın uzun kenarına gelecek şekilde pusulayı haritaya yerleştirin. Kerteriz açısını bulmak için döner bileziği döndürerek üzerindeki kırmızı “N” harfini haritanın kuzeyine getirin. Kapsül içindeki paralel çizgiler haritanın kuzey-güney çizgilerine paralel olacaktır, ok haritanın kuzeyini gösterecektir. Bileziği kenarındaki referans çizgisine denk gelen açıyı okuyun.

Kerteriz Almak – Arazide Açı Ölçmek

Diyelim ki, ilerideki bir tepeye çıkmak istiyorsunuz. Aranızda belirgin bir coğrafi engel yok ama ormanın içine girdiğinizde ağaçlar zirveyi görmenize engel olacak ve siz ormanın içinde yol bulmakla uğraşıp vakit kaybetmek istemiyorsunuz. Zirvenin kerterizini almalısınız.
Kerteriz almak için pusula‘yı, gidilen yön oku zirveyi gösterecek şekilde elinizde tutmanız gerekir. Daha kolay ve hassas ölçüm yapmak için pusulayı göz seviyenizde tutabilirsiniz ama pusula tabanının yere tam paralel olması gerektiğini unutmayın. Döner bileziği çevirerek manyetik kuzey ibresi ile kuzeyi gösteren “N” işaretini ve kırmızı oku çakıştırın. Çakışma noktasında kapsül içindeki çizgiler ile iğne paralel olacaktır. Böylece manyetik kuzey ile hedef arasındaki açıyı, kerteriz açısını bulursunuz.

Kerterizi Takip Etmek

Önceden harita üzerinden okunmuş veya arazide alınmış kerteriz açılarını ya da kendi aldığınız kerterizi kullanarak arazide pusula ile ilerleyebilirsiniz. Örneğin eğer sapakta indiğinizde 60 derece ile yaklaşık 10 dakika yürüyüp uygun bir kamp alanına varacağınız söylendi ise yapmanız gereken şudur: Sapakta indikten sonra pusulanızı çıkartıp döner bilezikteki 60 rakamını referans çizgisi ile çakıştırırsınız. Sonra pusula‘nın tamamını (yürüyeceğiniz için vücudunuzu da) döndürerek, manyetik iğnenin kuzey ucu ile bilezik üzerinde “N” (kuzey) işaretini çakıştırırsınız. (Silva pusulalarda kuzeyi göstermesi gereken bütün bu bölümler kırmızıdır ve hızlı çalışırlar). Pusula‘nızın üst kısmında yer alan “gidilen yön” okları size kamp alanının yönünü göstermektedir. Bu hedefe gitmek için bazı noktalara dikkat etmeniz gerekir ama merak etmeyin biraz çalışma ile pusula kullanımında serileşirsiniz.

Alınmış kerterizi izlemek teorik olarak basittir ama hepimiz biliriz ki arazide uzakta belirgin görünen noktalar örneğin bahsettiğimiz zirve, biz ilerledikçe görünmez olurlar ve yön şaşırabiliriz. Ara sıra pusula‘dan yapacağınız yön kontrolü çok sağlıklı olmaz. (Bakınız Pusula‘nın Sınırlı Kullanımı, sayfa W) Hiç hata yapmamak için pusulayı hep elimizde tutmamız gerekir. Onun yerine ilerlemeniz gereken hayali bir çizgi üzerinde belirgin noktalar saptayıp devam etmek daha kolaydır. Mesela, berlirgin bir ağaç tam olarak ilerleme hattınızdaysa, ilk önce ağaca gidersiniz. Bunu yaparken ağacı görerek bir gölün çevresinden dolaşabilirsiniz, biraz sağa ya da sola kayarak köprü geçebilirsiniz. Ağaç birinci kerteriz noktanızdı ve yanına geldiğinizde pusula‘ki kerteriz açısı yine varmak istediğiniz noktayı, zirveyi göstermektedir. Zirveyi göremeseniz bile başka ara kerteriz noktaları belirleyerek adım adım hedefe varabilirsiniz.Orman içinde yürürken sıklıkla pusula‘yı kullanarak ilerleme yönünüzün doğru olduğunu kontrol edin.

Kerteriz ya da hedef açısını takip etmek demek, yürürken sürekli olarak okuduğumuz açıya sadık kalmamız demektir. Pusula‘nın bileziğini kaydırmak, pusulaya bakmadan yürüyüp hattan çıkmak ve sonra tekrar eski açıya bakmak bizi yanlış yerlere götüren basit hatalardan ikisidir. Sadece pusula açısına bakarak ile ilerlemek, zorunlu bazı haller dışında hem pratik değildir, hem de pusulaya hakim değilseniz hayra alamet !

Modern pusula‘yı tasarlayan Gunner Tillander sayesinde artık pusula kullanmak çok kolay. İlk pusula‘lar sadece SILVA tarafından üretildiği için SILVA pusulası ve Silva yöntemi diye anılmaya başlayan modern pusula kullanma teknikleri 3 basit adımdan oluşur:

1. Başlangıç ve varış noktalarını pusula ile birleştir. Harita üzerinde gitmek istediğin hayali çizgiyi pusula‘nın bir kenarına gelecek şekilde pusula‘yı haritaya yerleştir.

2. Kerteriz açısını bulmak için döner bileziği döndürerek üzerindeki kırmızı “N” harfini haritanın kuzeyine getir. Kapsül içindeki meridyen çizgileri haritanın kuzey-güney çizgilerine paralel olacaktır. Bileziği kenarındaki referans çizgisine denk gelen açıyı oku.

3. Kerteriz açısını takip et. Pusula‘yı yere paralel olarak gövdene önünde tutarak manyetik iğnenin kırmızı ucu ile kapsülün içindeki kuzey oku üst üste bindir. Buna iğneyi kutulamak da denir. Gidilen yön okunun gösterdiği yön tam olarak haritada gitmek istediğin noktayı göstermektedir. Başını kaldırıp ileri baktığında göze çarpan bir yer şeklini belle ve ona doğru yürü. Bu işlemi hedefe varıncaya kadar tekrarla.

4. (Aynalı Pusula‘da) Aynalı bir pusula kullanırken pusula‘yı öyle tutmalısın ki tabanı yere paralelken hem aynadan pusula tabanını görebilmeli hem de kapaktaki V çentiğinden kerteriz alabilmelisin. V çentiği, aynadaki siyah çizgi ve referans çizgisi aynı doğrultuda olmalıdır.

Kaynak: Adventure Republic www.maceracumhuriyeti.com




Etiketler: , ,

Yorumlar (7)

Trackback URL | RSS Feed Yorumları

  1. funda diyor ki:

    Ben burdan birşey anlamadım.Benim performans ödevim vardı.Onu yapmak için bilgisayardan yardım almak istedim.Geldiğimde bunu gördüm ve çok yazı olduğu için yazamadım.Bu arada benim adım Funda.

  2. sami menevşe diyor ki:

    gta vice nasıl indirilir

  3. merve diyor ki:

    benim ödevim vardı bu ödevimi yapmazsam öğretmenim bana çok kızar

  4. öykü diyor ki:

    çok güzel bilgiler ama çok uzun

  5. selami eren diyor ki:

    bncede burası güzel bir site.öykü arkadaşım dediği gibi çook uzun.

  6. selami eren diyor ki:

    öykü arkadaşım çook iyi birisi. bn onu çook seviyorum.

  7. mehmet enes diyor ki:

    burası güzel bir site bn beğendim. aradığımın birazını buldum. bnim en iyi arkadaşım selami eren. bn onuu çok seviyorum yorum yazan arkadaşlarıma selam iletiyorum.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir